Drinkwatervoorziening

* Drinkwatervoorziening van Amersfoort

 

**Grondwater

 

Doorsnede gelderse vallei

De tekening toont een schematische dwarsdoorsnede van de Gelderse Vallei. De blauwe pijlen geven de stroming van het grondwater weer. Hoe groter de pijl, hoe meer grondwater er stroomt. Het meeste water stroomt van het oosten (grootste vanggebied van water) naar het westen (de Utrechtse heuvelrug) door laag 3. In het midden van de vallei, bij de meetplaatsen 1,2 en 3, komt het water langzaam omhoog en passeert vrijwel ondoordringbare aardlagen (de bruine banden op het plaatje). Dit wordt veroorzaakt doordat de druk (paarse lijn) in laag 3 hoger is dan in de lagen 1 en 2 (licht blauwe lijn). De verschillen in grondwaterspiegel tussen de lagen 1 en 2 zijn niet erg groot. Daarom worden ze als een enkele lijn weergegeven (pressure at surface). De drukverschillen worden veroorzaakt door de aanwezigheid van vrijwel ondoordringbare aardlagen (aquitards). De druk in laag 3 in het midden van de vallei is vrijwel gelijk aan die in de veluwe. Omdat het maaiveld in de vallei lager ligt, komt het water van laag 3 aan de oppervlakte, zodra er een pijp wordt geslagen in die laag 3. Dit wordt Artesisch water genoemd, naar de Artois vallei bij Parijs, waar dit fenomeen voor het eerst is waargenomen. Boeren maken van dit fenomeen handig gebruik om hun veen te voorzien van drinkwater. De blauwe lijnen zijn meetpijpen met de nummers van de lagen waarvan ze het grondwaterspiegel meten. De daarop volgende grafieken tonen het grondwaterspiegel voor de jaren 1994 t/m 1998. Opgelet: dit is de diepte van het grondwater,\ dus een negatieve waarde betekent dat het grondwaterspiegel boven het maaiveld uitkomt. Twee maal per maand wordt er gemeten. Uit deze grafieken kun je afleiden wat de invloed van neerslag is op het grondwaterspiegel. Je herkent direct de droge en natte perioden van de afgelopen jaren, en je kunt ook zien dat iedere laag anders reageert op neerslag. Laag 3 reageert trager op veranderingen in neerslag dan de lagen 1 en 2 

 

**Nieuw Water uit de kraan in Amersfoort

Sinds halverwege mei 2003 stroomt er plotseling ander drinkwater uit de Amersfoortse kranen. Maar niemand zal het merken, voorspelt drinkwatermaatschappij Hydron Midden-Nederland. Het nieuwe water komt uit het 'nieuwe' land: Flevoland.
In de omgeving van Zeewolde heeft Hydron de afgelopen jaren waterbronnen in gebruik genomen. Daar wordt het grondwater vanaf een diepte van 160 tot 210 meter naar boven gehaald. De waterlaag zit er goed verpakt onder een dikke kleilaag die elke aantasting door vervuiling voorkomt.
Ook heeft het onttrekken van dit grondwater geen invloed op verdroging van het landschap. Dat is wel het geval bij bestaande bronnen op het 'oude' land. Het winnen van water door de bronnen bij Amersfoort en Holk (tussen Nijkerk en Bunschoten) wordt na mei dan ook fors gereduceerd. Hydron Midden-Nederland verwacht zo de verdroging van Veluwe en Heuvelrug tegen te gaan.
 

De bronnen in Flevoland pompen tien miljoen kubieke meter water per jaar op, waarvan negen miljoen voor het pompstation Holk is. Het water gaat met een pijpleiding onder het randmeer door naar Holk. Die leiding is al sinds 1999 in gebruik om drinkwater naar Gelderse gezinnen te sturen. Nu is daar een afslag naar Amersfoort bijgekomen.
De buis voor Amersfoort, die in totaal 10,5 kilometer lang is, gaat van Holk via de weilanden rond Nijkerkerveen, Hoevelaken en Stoutenburg naar Amersfoort. Afgelopen dagen is de leiding door een geboord tunneltje onder de rijksweg A28 door getrokken. Aan de andere kant, ter hoogte van de oprit Amersfoort, sluit de leiding aan op het pompstation aan de Hogeweg.
Jaarlijks stroomt straks 6.8 miljoen kubieke meter Flevolands water naar Amersfoort, ofwel 6.800.000.000 liter. Dat is goed voor het gebruik van tachtig procent in de stad Amersfoort. Het restant komt uit bronnen in de Vallei en op de Heuvelrug.